Jak kupić firmę: przejęcie krok po kroku
Kupno działającej firmy daje od razu klientów, zespół i moce, których budowanie od zera trwa latami.
Kiedy przejęcie firmy ma sens?
- Chcesz szybko urosnąć na swoim rynku. Przejęcie konkurenta daje jego klientów i udział w rynku.
- Wchodzisz na nowy rynek albo w nowy produkt. Kupujesz firmę, która już tam sprzedaje i zna klientów.
- Chcesz mieć pod kontrolą dostawcę albo odbiorcę, od którego zależy Twoja firma.
- Brakuje Ci ludzi albo mocy. Kupujesz zespół, zakład albo technologię, zamiast budować je latami.
Jak znaleźć firmę do kupienia?
Większość dobrych firm nie jest wystawiona na sprzedaż, dlatego ogłoszenia pokazują tylko niewielką część rynku. Skuteczniejsza droga to ustalić, jakiej firmy szukasz (branża, wielkość, region, klienci), przygotować listę tych, które pasują, i dotrzeć bezpośrednio do ich właścicieli. Pierwsze rozmowy prowadzimy bez ujawniania, kto jest kupującym, dopóki właściciel nie potwierdzi, że jest zainteresowany.
Jak wygląda zakup firmy krok po kroku?
- Kryteria. Ustalamy, jakiej firmy szukasz, po co i ile możesz na nią przeznaczyć.
- Lista firm i pierwsze rozmowy. Docieramy do właścicieli i sprawdzamy, kto jest gotów rozmawiać.
- Wstępna wycena i oferta. Na podstawie pierwszych danych składasz ofertę, która nie jest jeszcze wiążąca: cena, sposób zapłaty, najważniejsze warunki.
- Badanie firmy. Sprawdzamy finanse, umowy, podatki i sprawy prawne. Tu wychodzi, czy wyniki są trwałe i jakie ryzyka kupujesz razem z firmą.
- Finansowanie. Ustalasz, z czego zapłacisz: ze środków własnych, z finansowania bankowego, z udziałem inwestora albo z częścią ceny płatną później.
- Negocjacje i umowa. Ostateczna cena, odpowiedzialność sprzedającego za to, czego badanie nie wykryło, rola dotychczasowego właściciela. Za stronę prawną odpowiada u nas adwokat.
- Przejęcie i połączenie. Zapłata, przekazanie firmy i włączenie jej w Twoją działalność.
Ile zapłacić za firmę?
Punktem wyjścia jest zysk firmy i mnożnik, jaki płaci się za podobne firmy, pomniejszone o jej długi. Kupujący z branży liczy też korzyści, które da połączenie: wspólne zakupy, sprzedaż własnych produktów klientom przejmowanej firmy, niższe koszty. Od Ciebie zależy, jaką część tych korzyści oddasz sprzedającemu w cenie. Więcej o tym, jak liczy się wartość firmy: Ile jest warta moja firma?
Kupić udziały czy majątek firmy?
Można kupić udziały, czyli całą spółkę z jej historią, albo tylko to, czym spółka pracuje: zakład, maszyny, markę i umowy. Te sposoby różnią się odpowiedzialnością za dawne zobowiązania, podatkami i formalnościami, np. tym, czy umowy z klientami przechodzą na kupującego same, czy wymagają ich zgody. Wybór ustala się z prawnikiem przed złożeniem oferty, bo wpływa na cenę.
Co najczęściej psuje przejęcie firmy?
- Przepłacenie. Kupujący przywiązuje się do jednej firmy i podnosi cenę ponad to, co uzasadniają wyniki.
- Pobieżne badanie. Zaległości podatkowe, spory albo umowy, które można łatwo wypowiedzieć, wychodzą dopiero po zakupie.
- Firma zależna od dotychczasowego właściciela. Gdy odchodzi, odchodzą też klienci, jeśli nie zaplanowano okresu przejściowego.
- Brak planu połączenia. Bez niego kluczowi ludzie odchodzą, a zapowiadane korzyści się nie pojawiają.
Czy menedżerowie mogą kupić firmę, którą prowadzą?
Tak, to wykup menedżerski. Zespół zarządzający kupuje firmę od właściciela, zwykle z pomocą banku albo funduszu, bo rzadko ma własne pieniądze na pełną cenę. Część zapłaty bywa wtedy rozłożona w czasie. Prowadzimy takie transakcje po stronie menedżerów albo właściciela.
Od czego zacząć?
Krótka rozmowa nic nie kosztuje. Opowiesz, jakiej firmy szukasz i po co. Powiemy, co jest realne i od czego zacząć.