Ile jest warta moja firma? Wycena przed sprzedażą
Inwestor płaci za zysk, który firma będzie przynosić w przyszłości, i za pewność, że ten zysk się utrzyma. Poniżej wyjaśniamy, jak to przelicza na cenę i co właściciel może z tym zrobić.
Jak inwestorzy wyceniają firmę?
Najczęściej biorą roczny zysk firmy z podstawowej działalności, przed odliczeniem amortyzacji, odsetek i podatku (ten wskaźnik nazywa się EBITDA), i mnożą go przez liczbę zwaną mnożnikiem. Wynik to wartość całego przedsiębiorstwa.
Drugi sposób to policzenie, ile gotówki firma wypracuje w kolejnych latach, i przeliczenie tych kwot na dzisiejszą wartość. Poważny inwestor zwykle używa obu sposobów i porównuje wyniki.
Czy wartość firmy to kwota, którą dostanę?
Nie. Od wartości przedsiębiorstwa odejmuje się długi firmy (kredyty, pożyczki, leasingi) i dodaje gotówkę, która w niej jest. Dopiero ta kwota przypada właścicielowi. Dwie firmy z takim samym zyskiem mogą więc dać właścicielom zupełnie różne pieniądze, jeśli jedna jest zadłużona, a druga nie.
Inwestor sprawdza też, czy w firmie zostaje tyle zapasów i należności, ile potrzeba do normalnej pracy. Jeśli jest ich mniej niż zwykle, cena spada.
Od czego zależy mnożnik?
- Wzrost. Firma, która rośnie, jest warta więcej niż taka sama, która stoi w miejscu.
- Powtarzalność przychodów. Stałe umowy i wracający klienci podnoszą cenę; pojedyncze duże zlecenia ją obniżają.
- Zależność od właściciela. Jeśli firma działa bez niego, inwestor płaci więcej.
- Zależność od kilku klientów albo jednego dostawcy. Im większy udział jednego klienta w sprzedaży, tym większe ryzyko dla kupującego.
- Wielkość. Większe firmy dostają zwykle wyższe mnożniki niż małe.
- Liczba zainteresowanych. Gdy o firmę stara się kilku inwestorów, cena rośnie. Na to właściciel ma wpływ przez sposób prowadzenia sprzedaży.
Który zysk liczy inwestor?
Nie ten z ostatniego sprawozdania wprost. Inwestor koryguje go o zdarzenia jednorazowe (np. sprzedaż maszyny, odszkodowanie, wyjątkowy kontrakt), o koszty prywatne właściciela prowadzone przez firmę i o jego wynagrodzenie, jeśli odbiega od rynkowego. Dobrze przygotowany sprzedający pokazuje te korekty sam, zanim zrobi to kupujący, i ma na nie dowody.
Czy wycena to cena?
Wycena to punkt wyjścia do rozmów, a cenę ustala rynek: to, ilu inwestorów chce firmę kupić i jak bardzo. Dlatego ta sama firma może dostać wyraźnie różne oferty od różnych kupujących. Inwestor branżowy, który dzięki zakupowi obniży własne koszty albo wejdzie na nowy rynek, może zapłacić więcej niż ten, kto liczy tylko na zysk samej firmy.
Kiedy zrobić wycenę?
- Przed rozmową z inwestorem, żeby wiedzieć, czy jego propozycja jest uczciwa.
- Kilka lat przed sprzedażą, żeby zobaczyć, co obniża wartość firmy, i mieć czas to poprawić.
- Przy wejściu albo wyjściu wspólnika, gdy trzeba ustalić cenę udziałów.
Ile jest warta Twoja firma?
Krótka rozmowa nic nie kosztuje. Opowiesz, w jakim miejscu jest firma. Powiemy, co jest realne i od czego zacząć.